विश्वभर महामारीको रुप लिएको कोरोना भाइरस (कोभिड–१९)को रोकथाम तथा नियन्त्रणका लागि विभिन्न देशमा औषधि उत्पादन गर्ने र परीक्षण गर्ने क्रम तीव्र रुपमा चलिरहेको छ ।
विश्वका शक्तिशाली मानिएका देशहरु कोरोना भ्याक्सिनको विकास र परीक्षणमा लागिपरेका छन् । उनीहरुले आफ्नो क्षेत्रबाट विभिन्न खोपहरुको परीक्षण पनि गरिरहेका छन् । तर, पूर्णसफल भने भएका छैनन् ।
स्वास्थ्य क्षेत्रमा रहेको विभिन्न क्षेत्रका वैज्ञानिक तथा विज्ञहरु कोरोनाविरुद्धको खोप बनाउन लागिरहेको समयमा नेपालमा पनि आयुर्वेदिक औषधिको परीक्षण भइरहेको छ । पछिल्लो समय आयुर्वेदिक औषधिप्रति आम मासिनको चासो र प्रयोग बढ्न थालेको छ ।
पुरानो चिकित्सा विधिको रुपमा रहेको आयुर्वेदिक औषधि कोरोनाविरुद्ध कतिको प्रभावकारी छ भन्ने विषयमा नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्ले यसको अनुसन्धान गरिरहेको छ । कोरोनाविरुद्ध आयुर्वेदिक औषधि प्रभावकारी भएको बताइएपनि यो कति प्रभावकारी छ भन्ने विषय अनुसन्धानकै क्रममा रहेको छ ।
तर, अनुसन्धान गर्नका लागि पर्याप्त मात्रामा कोरोना संक्रमित बिरामी नहुँदा यसको प्रभावकारीताको विषयमा गरिएको अनुसन्धान ढिला भइरहेको आयुर्वेदिक औषधि अनुसन्धानमा संलग्न डा. सृष्टि केसीले बताइन् । उनले अहिले औषधिको प्रभावकारीताको विषयमा गरिएको अनुसन्धान जारी भएपनि पर्याप्त बिरामी नहुँदा निष्कर्षमा पुग्न केही ढिला भएको बताइन् ।
अनुसन्धानको क्रममा औषधि चलाउन बिरामीको अनुमति चाहिने गर्दछ । पहिलो कुरा कम बिरामी आउने र आएका मध्येपनि केहीले मात्र औषधि प्रयोग गर्न चाहने भएको कारण औषधिको प्रभावकारीताको विषयमा चिकित्सकहरुलाई निष्र्कष दिन केही ढिला भएको छ ।
अनुसन्धान परिषद्ले जेठीमधु र त्रिकटुमाथि कोरोनाविरुद्धको औषधिको रुपमा अनुसन्धान गरिरहेको छ । जेठीमधु र त्रिकटुको मिश्रण बनाएर बिरामीलाई खाना खानुअघि खुवाइन्छ । मरिच, पिप्ली (पिप्ला) र सुठो (सुकेको अदुवा) बराबर मात्रामा मिलाएर त्रिकटु बनाइने गर्दछ ।
कोरोनाविरुद्ध यो कति प्रभावकारी छ भन्ने विषयमा निर्धारितभन्दा बढी समय लाग्न सक्ने उनले बताइन् । आवश्यकताअनुसार बिरामी पाइएको अवस्था भएको भए यसको प्रभावकारीता कति भन्ने विषयमा छिट्टै निष्र्कष निकाल्न सकिने डा. केसीको भनाई छ ।