एजेन्सी । सिंगो विश्व कोरोना भाइरसको महामारीसंग जुधिरहेका बेला थप अर्को नराम्रो खबर आएको छ । मंगोलियामा एक ३८ बर्षीय युवकको मृत्यु भएको छ । मृत्युको कारण एक खतरनाक ब्याक्टेरिया रहेको खुलासा भएको छ । यो ब्याक्टेरिया त्यस क्षेत्रमा पाइने न्याउरी मुसाका कारण फैलिएको हो । मंगोलियामा यो समस्याका कारण जुलाईदेखि अहिलेसम्म ३ जनाले ज्यान गुमाइसकेका छन ।
यो रोगले पहिला पनि विश्वका लाखौंको ज्यान लिइसकेको छ । यो ज्यानमारा रोगले तीन पटकसम्म हमला गरिसकेको छ । यो रोगले पहिलो पटक ५ करोड, दोस्रो पटक युरोपको एक तिहाई जनसंख्या र तेस्रो पटक ८० हजार मानिसको ज्यान लिएको थियो । यो रोग पुनः एक पटक चीन, मंगोलिया र आसपासका देशहरुमा सुरुवात भएको छ । केही महिना पहिला अमेरिकामा पनि एउटा केस देखिएको थियो ।
यो रोगको नाम ब्युबोनिक प्लेग हो । यो रोगका कारण मंगोलियाको खोव्सगोल प्रान्तका ३८ बर्षीय युवामा उच्च ज्वरोको समस्या देखिएको थियो । उनलाई अस्पताल भर्ना गरी रेस्पिरेटरमा राखिएको थियो । ती युवामा सास फेर्न गारो हुने र मुटुका भल्भहरुमा समस्या देखिएको थियो । अन्ततः ती युवाको उपचारका क्रममा यही समस्याका कारण मृत्यु भयो ।
यसलगत्तै मृतकको संपर्कमा आएका अन्य २५ जनाको परीक्षण गरिएको थियो । तर उनीहरुमा कुनै संक्रमण देखिएन । मंगोलियामा यसअघि पनि ब्युबोनिक प्लेगबाट थप २ जनाको मृत्यु भैसकेको छ । पहिलो पटक जुलाईमा गोवि–अल्ताई प्रान्तमा १५ बर्षीय बालकको मृत्यु भएको थियो भने दोस्रो पटक अगस्त महिनामा खोद प्रान्तका ४२ बर्षीय पुरुषको मृत्यु भएको थियो ।
मंगोलियाको नेशनल सेन्टर फर कम्युनिकेवल डिजिसेस्का अनुसार त्यहाँका २१ मध्ये १७ प्रान्तमा ब्युबोनिक प्लेग रोगको जोखिम रहेको छ । यस बर्ष ब्युबोनिक प्लेगका १८ वटा शंकास्पद केस दर्ता भएकोमा ३ को मृत्यु भएको हो । त्यस्तै चीनमा ब्युबोनिक प्लेगबाट २ जनाको मृत्यु भैसकेको छ । मंगोलिया र चीनमा फैलिएको ब्युबोनिक रोगको खतरा महशुस गर्दै रुसले सीमा क्षेत्रका हजारौं बासिन्दाहरुलाई खोप लगाएको छ ।

खोप लगाइएको क्षेत्र सर्बियाको तुवा र अल्ताई प्रान्तमा पर्छ । त्यहाँ ६० बर्षमा पहिलो पटक अल्ताई पहाडस्थित युकोक प्लेट्युमा ब्युबोनिक प्लेगको एउटा केस देखिएको थियो । ब्युबोनिक प्लेग रोग जंगली मुसा र न्याउरी मुसामा पाइने ब्याक्टेरियाबाट उत्पन्न हुन्छ । यो ब्याक्टेरियाको नाम ‘यर्सिनिया पेस्टिस ब्याक्टेरियम’ हो । यो ब्याक्टेरियाले मानव शरीरको लसिका ग्रन्थी, रगत र फोक्सोमा आक्रमण गर्छ ।
यो रोग लाग्दा औंलाहरु कालो हुँदै कुहिन थाल्छन । यो रोग लाग्दा शरीरमा असैह्य पिडा हुन्छ । उच्च ज्वरो आउँछ । नाडी छिटो छिटो चल्छ । दुई तीन दिनपछि फोकाहरु आउन थाल्छन । १४ दिनपछि ति फोकाहरु पाक्छन । यसबाट असैह्य दुखाई हुन्छ । विश्वभरमा ब्युबोनिक प्लेगको सन २०१० देखि १५ सम्ममा ३,२४८ वटा केश देखा परेका थिए । जसमध्ये ५८४ जनाको मृत्यु भएको थियो ।
ब्युबोनिक प्लेगलाई छैठौं र आठौं शताब्दीमा प्लेग अफ जस्टिनियन भन्ने नाम दिइएको थियो । त्यस बेला विश्वभरमा ५ करोड मानिसको ज्यान लिएको थियो । विश्वमा दोस्रो पटक ब्युबोनिक प्लेगको महामारी सन १३४७ मा फैलिएको थियो । त्यसबेला यो महामारीलाई ब्ल्याक डेथ भन्ने नाम दिइएको मिरर डट सिओ डट युकेले जनाएको छ ।
त्यसबेला युरोपका एक तिहाई जनसंख्याले ज्यान गुमाएका थिए । ब्युबोनिक प्लोगको तेस्रो महामारी सन १८९४ मा फैलिएको थियो । त्यसबेला ८० हजार मानिसको ज्यान गएको थियो । यसको अधिक असर हङकङ र आसपासका क्षेत्रमा देखिएको थियो ।