मौसम परिवर्तनका कारण यस वर्ष धेरै पानी पर्नेसक्ने सम्भावना रहेको मौसमविद्को अनुमान छ। हरेक वर्ष वर्षातको समयमा बाढी, पहिरो र डुबानबाट ठूलो जनधनको क्षति हुने गरेको छ। मौसमी प्रकोप रोकथाम तथा नियन्त्रणमा सरकारी योजना सफल नहुँदा वर्षैपिच्छे मानवीय र भौतिक क्षति हुने क्रम रोकिएको छैन।विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार पहाडमा पहिरो तथा तराईमा बाढी र डुबानको प्रमुख समस्या छ। तराईमा बाढी र डुबान रोकथाम तथा नियन्त्रण र पहाडमा पहिरो, नदी तथा खोलाको तटीय क्षेत्रको बस्ती व्यवस्थापन र विस्थापनमा सरकारी पहलको आवश्यकता छ। बढ्दो जनसंख्या, सडक आदि पूर्वाधार विकासका कारण पनि बाढी तथा डुबानजन्य समस्या बढेका छन्।
कतिपय अवस्थामा पूर्वाधारहरू आफैँ डुबान समस्या ल्याउने जोखिम तत्वका रूपमा विकसित भएको पाइन्छ। राज्यले चासोका साथ बाढी र पहिरोसित जुध्ने क्षमता विकाशमा ध्यान दिएको पनि देखिँदैन। बाढी तथा पहिरो पूर्वानुमानका साथै राज्यका अरू निकाय समुदाय, सुरक्षा आदिका क्षमता विकाश र विस्तार अपरिहार्य छ। सूचना प्रणाली दिगो र भरपर्दो भएपछि अरू संयन्त्रको पनि तदनुरूप क्षमता बढाइनुपर्छ। राज्यका निकाय, समुदाय र गाउँलाई नै क्षमतायुक्त बनाउनुपर्छ।बाढी आउँदा समुदाय/गाउँका बासिन्दा सुरक्षित स्थानमा आउन सक्ने हुनुपर्छ। यसका लागि ठाउँ-ठाउँमा यस्ता सुरक्षित स्थान निर्माण गरिनुपर्छ, जसमा खाद्यान्न, सफा पानी र बसोबासको पर्याप्त सुविधा होस्। राज्यका सबै संरचना उत्तिकै सबल भइदिएको भए यो जनधनको क्षति निकै कम हुनसक्छ। प्राकृतिक प्रकोपलाई रोक्न नसकिए पनि त्यसबाट सिर्जित मानवीय र भौतिक क्षति न्यूनीकरण गर्न सकिन्छ। त्यसतर्फ राज्यको ध्यान पुगेको देखिँदैन।लोकपाटी लेखेको छ ।
बाढी पहिरोको बेला के कुरामा ध्यान दिने त ?